新規更新January 08, 2020 at 12:26PM
【外部リンク】
Nhóm ngôn ngữ Athabaska
Nguyenhuunhien: Nguyenhuunhien đã đổi Nhóm ngôn ngữ Athabaska thành Nhóm ngôn ngữ Athabasca
Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2)
'''Nhóm ngôn ngữ Athabaska''' (cũng viết là ''Athabasca'', ''Athapaska'' hoặc ''Athapasca'', và còn được gọi là '''nhóm ngôn ngữ Dene''') là một nhóm [[Ngôn ngữ bản địa châu Mỹ|ngôn ngữ bản địa]] lớn ở [[Bắc Mỹ]], hiện diện ở mạn tây Bắc Mỹ, bao gồm ba nhóm ngôn ngữ tiếp giáp: Bắc, Bờ biển Thái Bình Dương và Nam (hoặc [[Nhóm ngôn ngữ Apache|Apache]]). Kari và Potter 2010:10 cho rằng toàn bộ lãnh thổ của 53 ngôn ngữ Athabaska là .
[[Tiếng Chipewyan]] được nói trên khu vực lớn nhất của bất kỳ ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ nào, trong khi [[tiếng Navajo]] được nói nhiều nhất trong bất kỳ ngôn ngữ bản địa nào ở phía bắc Mexico.
Mặc dù thuật ngữ ''Athabaskan'' phổ biến trong ngôn ngữ học và nhân chủng học, có một xu hướng ngày càng tăng giữa các học giả sử dụng thuật ngữ ''Dené'' và ''nhóm ngôn ngữ Dené'', đó là cách người bản ngữ của gọi nó.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2) Họ đang áp dụng các thuật ngữ này cho toàn bộ nhóm ngôn ngữ này.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2) Ví dụ, sau một bước tiến của những người tham dự vào năm 2012, Hội nghị Ngôn ngữ Athabaska hàng năm đã đổi tên thành Hội nghị Ngôn ngữ Dené.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2)
== Từ nguyên ==
Từ ''Athabaskan'' là một phiên bản [[Anh hóa]] của tên [[tiếng Cree]] cho [[hồ Athabasca]] ( "[nơi] có lau sậy hết lúc này đến lúc khác") ở [[Canada]]. Tiếng Cree là một trong những [[Ngữ hệ Algonquia|ngôn ngữ Algonquia]] và do đó bản thân nó không phải là ngôn ngữ Athabaska.<ref>Bright, William (2004). ''Native American Place Names of the United States''. Norman: University of Oklahoma Press, pg. 52</ref> Tên này được [[Albert Gallatin]] đặt trong phân loại năm 1836 (viết năm 1826) về các ngôn ngữ của Bắc Mỹ. Ông thừa nhận rằng đó là lựa chọn của mình để sử dụng tên này cho nhóm ngôn ngữ này và các dân tộc liên quan, viết: Có bốn cách viết "Athabaskan", "Athabascan", "Athapaskan" và "Athapascan" được sử dụng gần như bằng nhau. Mỗi cộng đồng có thể chọn một trong các cách viết này (Krauss 1987). Ví dụ, [[Hội nghị trưởng Tanana]] và [[Trung tâm ngôn ngữ bản địa Alaska]] thường viết "Athabascan". ''[[Ethnologue]]'' sử dụng "Athapaskan" trong việc đặt tên nhóm ngôn ngữ và các ngôn ngữ thành viên.<ref>[https://ift.tt/f3aiqc Ethnologue]: [[ethnologuefamily:611-16|Language Family Trees – Athapaskan]]</ref>
== Ngôn ngữ ==
Các nhà ngôn ngữ học thường chia nhóm Athabaska thành ba nhóm con, dựa trên phân bố địa lý:
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabaska Bắc|Nhóm ngôn ngữ Athabaska miền Bắc]]
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabaska Bờ biển Thái Bình Dương]]
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabasca Nam|Nhóm ngôn ngữ Athabaska miền Nam]] hoặc "Apache"
32 ngôn ngữ Athabaska Bắc được sử dụng trên khắp vùng nội địa [[Alaska]] và vùng nội địa tây bắc [[Canada]] (ở [[Yukon]] và [[Các Lãnh thổ Tây Bắc]]), cũng như các tỉnh [[British Columbia]], [[Alberta]], [[Saskatchewan]] và [[Manitoba]]. Năm ngôn ngữ Athabaska là ngôn ngữ [[Ngôn ngữ chính thức|chính thức]] ở Lãnh thổ Tây Bắc, bao gồm [[tiếng Chipewyan]] (''Dënesųłıné''), [[tiếng Dogrib]] hoặc ''Tłı̨chǫ Yatıì'', [[tiếng Gwich'in]] (Kutchin, Loucheux) và các biến thể Bắc và Nam của [[tiếng Slavey]].
Bảy (hoặc nhiều hơn) ngôn ngữ Athabaska Bờ biển Thái Bình Dương được nói ở Tây Bắc Thái Bình Dương ở Hoa Kỳ. Chúng bao gồm Applegate, Galice, một số ngôn ngữ khu vực sông Rogue, Thượng Coquille, Tolowa và Thượng Umpqua ở [[Oregon]]; Sông Eel, Hupa, Sông Mattole-Bear và Tolowa ở mạn bắc [[California]]; và có thể Kwalhioqua-Clatskanie ở [[Washington (tiểu bang)|Washington]].
Bảy ngôn ngữ Athabaska miền Nam bị cô lập bởi khoảng cách đáng kể từ cả hai nhóm ngôn ngữ Bờ biển Thái Bình Dương và nhóm ngôn ngữ miền Bắc. Phản ánh một cuộc di cư cổ xưa của các dân tộc, chúng được người Mỹ bản địa nói ở vùng Tây Nam nước Mỹ và tây bắc [[México]]. Nhóm này bao gồm sáu ngôn ngữ Athabaska miền Nam và [[tiếng Navajo]].
Tuy nhiên, với phân loại truyền thống này, phải nhớ rằng nó chủ yếu dựa trên sự tương đồng về địa lý/khu vực hơn là mối quan hệ phả hệ ngôn ngữ; chỉ có các ngôn ngữ Athapaska miền nam (hoặc Apache) tạo thành một đơn vị phả hệ khắng khít. (Người nói các ngôn ngữ có mối quan hệ với nhau không nhất thiết phải liên quan nhau về dân tộc học (về mặt sinh học).)
== Tham khảo ==
== Tài liệu ==
* Boas, Franz. 1917. ''Grammatical notes on the language of the Tlingit Indians''. (University Museum Anthropological Publications 8.1). Philadelphia: University of Pennsylvania.
* [https://ift.tt/36Cxiw8 California Indian Library Collections Project]. [https://ift.tt/36Bm0IO California Athapaskan Bibliography]
* Campbell, Lyle. 1997. ''American Indian languages: The historical linguistics of Native America''. New York: Oxford University Press. .
* Cook, Eung-Do. 1981. Athabaskan linguistics: Proto-Athapaskan phonology. ''Annual Review of Anthropology'' 10. 253–273.
* Cook, Eung-Do. 1992. Athabaskan languages. In William Bright (ed.), ''International encyclopedia of linguistics'', 122–128. Oxford: Oxford University Press. .
* Cook, Eung-Do & Keren Rice. 1989. Introduction. In Eung-Do Cook & Keren Rice (eds.), ''Athapaskan linguistics: Current perspectives on a language family'', 1–61. (Trends in Linguistics, State-of-the-art Reports 15). Berlin: Mouton de Gruyter. .
* Golla, Victor. 2011. ''California Indian Ianguages''. Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry. 1938. The southern Athapaskan languages. ''American Anthropologist'' 40(1). 75–87.
* Hoijer, Harry. 1956. [https://ift.tt/300HDzz The Chronology of the Athapaskan languages]. ''International Journal of American Linguistics'' 22(4). 219–232.
* Hoijer, Harry. 1963. The Athapaskan languages. In Harry Hoijer (ed.), ''Studies in the Athapaskan languages'', 1–29. Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry (ed.). 1963. ''Studies in the Athapaskan languages''. (University of California publications in linguistics 29). Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry. 1971. The position of the Apachean languages in the Athpaskan stock. In Keith H. Basso & M. E. Opler (eds.), ''Apachean culture history and ethnology'', 3–6. (Anthropological papers of the University of Arizona 21). Tucson: University of Arizona Press.
* Hymes, Dell H. 1957. A note on Athapaskan glottochronology. ''International Journal of American Linguistics'' 23(4). 291–297.
* Kari, James. 1989. Affix positions and zones in the Athapaskan verb complex: Ahtna and Navajo. ''International Journal of American Linguistics'' 55(4). 424-454.
* Kari, James. 1996. A Preliminary View of Hydronymic Districts in Northern Athabaskan Prehistory. Names 44:253-271.
* Kari, James. 2010. The concept of geolinguistic conservatism in Na-Dene prehistory . In ''The Dene–Yeniseian Connection''. (Anthropological Papers of the University of Alaska). Vol. 5, new series. pp. 194–222.
* Kari, James, James A. Fall, & Shem Pete. 2003. ''Shem Pete's Alaska: The territory of the Upper Cook Inlet Denaʼina''. Fairbanks, AK: University of Alaska Press. (cloth); (pbk.).
* Kari, James and Ben A. Potter. (2010). ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 1–24. (Anthropological Papers of the University of Alaska), new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Kari, James and Ben A. Potter. (2010). The Dene-Yeniseian Connection: Bridging Asian and North America. In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 1–24. (Anthropological Papers of the University of Alaska), new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology, pp. 1–24.
* Kibrik, Andrej A. 1993. "Transitivity increase in Athabaskan languages". In Bernard Comrie & Maria Polinsky (eds.), ''Causatives and Transitivity'', 47–68. (Studies in Language Comparison Series 23.) Philadelphia: John Benjamins. (hbk).
* Kibrik, Andrej A. 1996. "Transitivity decrease in Navajo and Athabaskan: Actor-affecting propositional derivations". In [[Eloise Jelinek]], Sally Midgette, [[Keren Rice]], & Leslie Saxon (eds.) ''Athabaskan language studies: Essays in honor of Robert W. Young'', 259–304. Albuquerque: University of New Mexico. (cloth).
* Kibrik, Andrej A. 2001. "A typologically oriented portrait of the Athabaskan language family". Presented at ALT-IV, Santa Barbara, CA.
* Krauss, Michael E. 1964. "The proto-Athapaskan–Eyak and the problem of Na-Dene, I: The phonology". ''International Journal of American Linguistics'' 30(2). 118–131.
* Krauss, Michael E. 1965. "The proto-Athapaskan–Eyak and the problem of Na-Dene, II: The morphology". ''International Journal of American Linguistics'' 31(1). 18–28.
* Krauss, Michael E. 1968. "Noun-classification systems in the Athapaskan, Eyak, Tlingit and Haida verbs". ''International Journal of American Linguistics'' 34(3). 194–203.
* Krauss, Michael E. 1969. ''On the classification in the Athapascan, Eyak, and the Tlingit verb''. Baltimore: Waverly Press, Indiana University.
* Krauss, Michael E. 1973. Na-Dene. In Thomas A. Sebeok (ed.), ''Linguistics in North America'', 903–978. (Current trends in linguistics 1.) The Hague: Mouton. (Reprinted as Krauss 1976.)
* Krauss, Michael E. 1976''a''." Na-Dene". In Thomas A. Sebeok (ed.), ''Native languages of the Americas'', 283–358. New York: Plenum. Reprint of Krauss 1973.
* Krauss, Michael E. 1976''b''. ''Proto-Athabaskan–Eyak fricatives and the first person singular''. Unpublished manuscript.
* Krauss, Michael E. 1979. "Na-Dene and Eskimo". In Lyle Campbell & Marianne Mithun (eds.), ''The languages of native America: Historical and comparative assessment''. Austin: University of Texas Press.
* Krauss, Michael E. 1979. ''Athabaskan tone''. Unpublished manuscript. Published with revisions as Krauss 2005.
* Krauss, Michael E. 1981. ''On the history and use of comparative Athapaskan linguistics''. Unpublished manuscript.
* Krauss, Michael E. 1986. "Edward Sapir and Athabaskan linguistics". In W. Cowan, M. Foster, & K. Koerner (eds.), ''New perspectives in language, culture, and personality'', 147–190. Amsterdam: Benjamins.
* Krauss, Michael E. 1987. ''The name Athabaskan''. In Peter L. Corey (ed.), ''Faces, Voices & Dreams: A celebration of the centennial of the Sheldon Jackson Museum, Sitka, Alaska, 1888–1988'', 105–08. Sitka, AK: Division of Alaska State Museums and the Friends of the Alaska State Museum. [https://ift.tt/36uFZbU PDF version available from the Alaska Native Language Center].
* Krauss, Michael E. 2005. Athabaskan tone. In Sharon Hargus & Keren Rice (eds.), ''Athabaskan Prosody'', 51–136. Amsterdam: John Benjamins. Revision of unpublished manuscript dated 1979.
* Krauss, Michael E. & Victor Golla. 1981. Northern Athapaskan languages. In J. Helm (ed.), ''Subarctic'', 67–85. (Handbook of North American Indians 6). Washington, DC: Smithsonian Institution.
* Krauss, Michael E. & Jeff Leer. 1981. ''Athabaskan, Eyak, and Tlingit sonorants''. (Alaska Native Language Center research papers 5). Fairbanks, AK: University of Alaska, Alaska Native Language Center.
* Leer, Jeff. 1979. ''Proto-Athabaskan verb stem variation I: Phonology''. (Alaska Native Language Center research papers 1). Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center.
* Leer, Jeff. 1982. ''Navajo and comparative Athabaskan stem list''. Unpublished manuscript. [https://ift.tt/36Adx8u ANLA CA965L1982]
* Leer, Jeff. 1990. Tlingit: A portmanteau language family? In [[Philip Baldi]] (ed.), ''Linguistic change and reconstruction methodology'', 73–98. (Trends in Linguistics: Studies and monographs 45). Berlin: Mouton de Gruyter. .
* Leer, Jeff. 2005. How stress shapes the stem-suffix complex in Athabaskan. In Sharon Hargus & Keren Rice (eds.), ''Athabaskan Prosody'', 278–318. Amsterdam: John Benjamins.
* Leer, Jeff. 2008. Recent advances in AET comparison. [https://ift.tt/39Mtn1T ANLA CA965L2008b]
* Leer, Jeff. 2010. The Palatal Series in Athabascan-Eyak-Tlingit, with an Overview of the Basic Sound Correspondences. In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, p. 168-193. Anthropological Papers of the University of Alaska, new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Mithun, Marianne. 1999. ''The languages of Native North America''. Cambridge: Cambridge University Press. (hbk); (pbk).
* Naish, Constance & Gillian Story. 1973. ''Tlingit verb dictionary''. Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center. .
* Rice, Keren. 1997. "A reexamination of Proto-Athabaskan y". ''Anthropological Linguistics'' 39(3). 423–426.
* Rice, Keren. 2000. ''Morpheme order and semantic scope: Word formation in the Athapaskan verb''. Cambridge: Cambridge University Press. (hbk); (pbk).
* Sapir, Edward. 1915. The Na-Dene languages, a preliminary report. ''American Anthropologist'' 17(3). 534–558.
* Sapir, Edward. 1916. ''Time perspective in aboriginal American culture: A study in method''. (Anthropology series 13; Memoirs of the Canadian Geological Survey 90). Ottawa: Government Printing Bureau.
* Sapir, Edward. 1931. "The concept of phonetic law as tested in primitive languages by Leonard Bloomfield". In S. A. Rice (ed.), ''Methods in social science: A case book'', 297–306. Chicago: University of Chicago Press.
* Sapir, Edward. 1936. Linguistic evidence suggestive of the northern origin of the Navaho. ''American Anthropologist'' 38(2). 224–235.
* Sapir, Edward, & Victor Golla. 2001. "Hupa Texts, with Notes and Lexicon". In Victor Golla & Sean O'Neill (eds.), ''Collected Works of Edward Sapir'', vol. 14, ''Northwest California Linguistics'', 19-1011. Berlin: Mouton de Gruyter.
* Saville-Troike, Muriel. 1985. On variable data and phonetic law: A case from Sapir's Athabaskan correspondences. ''International Journal of American Linguistics'' 51(4). 572–574.
* Sturtevant, William C. (ed.). 1978–present. ''Handbook of North American Indians'', vols. 1–20. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. Vols. 1–3, 16, 18–20 not yet published.
* Vajda, Edward. 2010. "A Siberian Link with Na-Dene Languages". In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 33–99. Anthropological Papers of the University of Alaska, new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Vajda, Edward J. (2011). [https://ift.tt/2s4bqeh ''Oxford Bibliographies Online'': "Dene-Yeniseian"].
== Liên kết ngoài ==
* [https://ift.tt/36Bm0IO Athapascan Bibliography]
* [https://ift.tt/35AaTOG Athabaskan Satellites & ASL Ion-Morphs]
* [https://ift.tt/2FAeOQZ Alaska Native Language Center]
* [https://ift.tt/2QV17Bz Yukon Native Language Center]
* [https://ift.tt/2s4bqLj California Athapascan]
*
* [https://ift.tt/39YfOwy ATHAPBASCKAN-L mailing list for Athabaskan linguistics]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ bản địa cận Bắc Cực thuộc Bắc Mỹ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ First Nations ở Canada]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Canada]]
'''Nhóm ngôn ngữ Athabaska''' (cũng viết là ''Athabasca'', ''Athapaska'' hoặc ''Athapasca'', và còn được gọi là '''nhóm ngôn ngữ Dene''') là một nhóm [[Ngôn ngữ bản địa châu Mỹ|ngôn ngữ bản địa]] lớn ở [[Bắc Mỹ]], hiện diện ở mạn tây Bắc Mỹ, bao gồm ba nhóm ngôn ngữ tiếp giáp: Bắc, Bờ biển Thái Bình Dương và Nam (hoặc [[Nhóm ngôn ngữ Apache|Apache]]). Kari và Potter 2010:10 cho rằng toàn bộ lãnh thổ của 53 ngôn ngữ Athabaska là .
[[Tiếng Chipewyan]] được nói trên khu vực lớn nhất của bất kỳ ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ nào, trong khi [[tiếng Navajo]] được nói nhiều nhất trong bất kỳ ngôn ngữ bản địa nào ở phía bắc Mexico.
Mặc dù thuật ngữ ''Athabaskan'' phổ biến trong ngôn ngữ học và nhân chủng học, có một xu hướng ngày càng tăng giữa các học giả sử dụng thuật ngữ ''Dené'' và ''nhóm ngôn ngữ Dené'', đó là cách người bản ngữ của gọi nó.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2) Họ đang áp dụng các thuật ngữ này cho toàn bộ nhóm ngôn ngữ này.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2) Ví dụ, sau một bước tiến của những người tham dự vào năm 2012, Hội nghị Ngôn ngữ Athabaska hàng năm đã đổi tên thành Hội nghị Ngôn ngữ Dené.Liquid error: wrong number of arguments (given 1, expected 2)
== Từ nguyên ==
Từ ''Athabaskan'' là một phiên bản [[Anh hóa]] của tên [[tiếng Cree]] cho [[hồ Athabasca]] ( "[nơi] có lau sậy hết lúc này đến lúc khác") ở [[Canada]]. Tiếng Cree là một trong những [[Ngữ hệ Algonquia|ngôn ngữ Algonquia]] và do đó bản thân nó không phải là ngôn ngữ Athabaska.<ref>Bright, William (2004). ''Native American Place Names of the United States''. Norman: University of Oklahoma Press, pg. 52</ref> Tên này được [[Albert Gallatin]] đặt trong phân loại năm 1836 (viết năm 1826) về các ngôn ngữ của Bắc Mỹ. Ông thừa nhận rằng đó là lựa chọn của mình để sử dụng tên này cho nhóm ngôn ngữ này và các dân tộc liên quan, viết: Có bốn cách viết "Athabaskan", "Athabascan", "Athapaskan" và "Athapascan" được sử dụng gần như bằng nhau. Mỗi cộng đồng có thể chọn một trong các cách viết này (Krauss 1987). Ví dụ, [[Hội nghị trưởng Tanana]] và [[Trung tâm ngôn ngữ bản địa Alaska]] thường viết "Athabascan". ''[[Ethnologue]]'' sử dụng "Athapaskan" trong việc đặt tên nhóm ngôn ngữ và các ngôn ngữ thành viên.<ref>[https://ift.tt/f3aiqc Ethnologue]: [[ethnologuefamily:611-16|Language Family Trees – Athapaskan]]</ref>
== Ngôn ngữ ==
Các nhà ngôn ngữ học thường chia nhóm Athabaska thành ba nhóm con, dựa trên phân bố địa lý:
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabaska Bắc|Nhóm ngôn ngữ Athabaska miền Bắc]]
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabaska Bờ biển Thái Bình Dương]]
# [[Nhóm ngôn ngữ Athabasca Nam|Nhóm ngôn ngữ Athabaska miền Nam]] hoặc "Apache"
32 ngôn ngữ Athabaska Bắc được sử dụng trên khắp vùng nội địa [[Alaska]] và vùng nội địa tây bắc [[Canada]] (ở [[Yukon]] và [[Các Lãnh thổ Tây Bắc]]), cũng như các tỉnh [[British Columbia]], [[Alberta]], [[Saskatchewan]] và [[Manitoba]]. Năm ngôn ngữ Athabaska là ngôn ngữ [[Ngôn ngữ chính thức|chính thức]] ở Lãnh thổ Tây Bắc, bao gồm [[tiếng Chipewyan]] (''Dënesųłıné''), [[tiếng Dogrib]] hoặc ''Tłı̨chǫ Yatıì'', [[tiếng Gwich'in]] (Kutchin, Loucheux) và các biến thể Bắc và Nam của [[tiếng Slavey]].
Bảy (hoặc nhiều hơn) ngôn ngữ Athabaska Bờ biển Thái Bình Dương được nói ở Tây Bắc Thái Bình Dương ở Hoa Kỳ. Chúng bao gồm Applegate, Galice, một số ngôn ngữ khu vực sông Rogue, Thượng Coquille, Tolowa và Thượng Umpqua ở [[Oregon]]; Sông Eel, Hupa, Sông Mattole-Bear và Tolowa ở mạn bắc [[California]]; và có thể Kwalhioqua-Clatskanie ở [[Washington (tiểu bang)|Washington]].
Bảy ngôn ngữ Athabaska miền Nam bị cô lập bởi khoảng cách đáng kể từ cả hai nhóm ngôn ngữ Bờ biển Thái Bình Dương và nhóm ngôn ngữ miền Bắc. Phản ánh một cuộc di cư cổ xưa của các dân tộc, chúng được người Mỹ bản địa nói ở vùng Tây Nam nước Mỹ và tây bắc [[México]]. Nhóm này bao gồm sáu ngôn ngữ Athabaska miền Nam và [[tiếng Navajo]].
Tuy nhiên, với phân loại truyền thống này, phải nhớ rằng nó chủ yếu dựa trên sự tương đồng về địa lý/khu vực hơn là mối quan hệ phả hệ ngôn ngữ; chỉ có các ngôn ngữ Athapaska miền nam (hoặc Apache) tạo thành một đơn vị phả hệ khắng khít. (Người nói các ngôn ngữ có mối quan hệ với nhau không nhất thiết phải liên quan nhau về dân tộc học (về mặt sinh học).)
== Tham khảo ==
== Tài liệu ==
* Boas, Franz. 1917. ''Grammatical notes on the language of the Tlingit Indians''. (University Museum Anthropological Publications 8.1). Philadelphia: University of Pennsylvania.
* [https://ift.tt/36Cxiw8 California Indian Library Collections Project]. [https://ift.tt/36Bm0IO California Athapaskan Bibliography]
* Campbell, Lyle. 1997. ''American Indian languages: The historical linguistics of Native America''. New York: Oxford University Press. .
* Cook, Eung-Do. 1981. Athabaskan linguistics: Proto-Athapaskan phonology. ''Annual Review of Anthropology'' 10. 253–273.
* Cook, Eung-Do. 1992. Athabaskan languages. In William Bright (ed.), ''International encyclopedia of linguistics'', 122–128. Oxford: Oxford University Press. .
* Cook, Eung-Do & Keren Rice. 1989. Introduction. In Eung-Do Cook & Keren Rice (eds.), ''Athapaskan linguistics: Current perspectives on a language family'', 1–61. (Trends in Linguistics, State-of-the-art Reports 15). Berlin: Mouton de Gruyter. .
* Golla, Victor. 2011. ''California Indian Ianguages''. Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry. 1938. The southern Athapaskan languages. ''American Anthropologist'' 40(1). 75–87.
* Hoijer, Harry. 1956. [https://ift.tt/300HDzz The Chronology of the Athapaskan languages]. ''International Journal of American Linguistics'' 22(4). 219–232.
* Hoijer, Harry. 1963. The Athapaskan languages. In Harry Hoijer (ed.), ''Studies in the Athapaskan languages'', 1–29. Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry (ed.). 1963. ''Studies in the Athapaskan languages''. (University of California publications in linguistics 29). Berkeley: University of California Press.
* Hoijer, Harry. 1971. The position of the Apachean languages in the Athpaskan stock. In Keith H. Basso & M. E. Opler (eds.), ''Apachean culture history and ethnology'', 3–6. (Anthropological papers of the University of Arizona 21). Tucson: University of Arizona Press.
* Hymes, Dell H. 1957. A note on Athapaskan glottochronology. ''International Journal of American Linguistics'' 23(4). 291–297.
* Kari, James. 1989. Affix positions and zones in the Athapaskan verb complex: Ahtna and Navajo. ''International Journal of American Linguistics'' 55(4). 424-454.
* Kari, James. 1996. A Preliminary View of Hydronymic Districts in Northern Athabaskan Prehistory. Names 44:253-271.
* Kari, James. 2010. The concept of geolinguistic conservatism in Na-Dene prehistory . In ''The Dene–Yeniseian Connection''. (Anthropological Papers of the University of Alaska). Vol. 5, new series. pp. 194–222.
* Kari, James, James A. Fall, & Shem Pete. 2003. ''Shem Pete's Alaska: The territory of the Upper Cook Inlet Denaʼina''. Fairbanks, AK: University of Alaska Press. (cloth); (pbk.).
* Kari, James and Ben A. Potter. (2010). ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 1–24. (Anthropological Papers of the University of Alaska), new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Kari, James and Ben A. Potter. (2010). The Dene-Yeniseian Connection: Bridging Asian and North America. In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 1–24. (Anthropological Papers of the University of Alaska), new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology, pp. 1–24.
* Kibrik, Andrej A. 1993. "Transitivity increase in Athabaskan languages". In Bernard Comrie & Maria Polinsky (eds.), ''Causatives and Transitivity'', 47–68. (Studies in Language Comparison Series 23.) Philadelphia: John Benjamins. (hbk).
* Kibrik, Andrej A. 1996. "Transitivity decrease in Navajo and Athabaskan: Actor-affecting propositional derivations". In [[Eloise Jelinek]], Sally Midgette, [[Keren Rice]], & Leslie Saxon (eds.) ''Athabaskan language studies: Essays in honor of Robert W. Young'', 259–304. Albuquerque: University of New Mexico. (cloth).
* Kibrik, Andrej A. 2001. "A typologically oriented portrait of the Athabaskan language family". Presented at ALT-IV, Santa Barbara, CA.
* Krauss, Michael E. 1964. "The proto-Athapaskan–Eyak and the problem of Na-Dene, I: The phonology". ''International Journal of American Linguistics'' 30(2). 118–131.
* Krauss, Michael E. 1965. "The proto-Athapaskan–Eyak and the problem of Na-Dene, II: The morphology". ''International Journal of American Linguistics'' 31(1). 18–28.
* Krauss, Michael E. 1968. "Noun-classification systems in the Athapaskan, Eyak, Tlingit and Haida verbs". ''International Journal of American Linguistics'' 34(3). 194–203.
* Krauss, Michael E. 1969. ''On the classification in the Athapascan, Eyak, and the Tlingit verb''. Baltimore: Waverly Press, Indiana University.
* Krauss, Michael E. 1973. Na-Dene. In Thomas A. Sebeok (ed.), ''Linguistics in North America'', 903–978. (Current trends in linguistics 1.) The Hague: Mouton. (Reprinted as Krauss 1976.)
* Krauss, Michael E. 1976''a''." Na-Dene". In Thomas A. Sebeok (ed.), ''Native languages of the Americas'', 283–358. New York: Plenum. Reprint of Krauss 1973.
* Krauss, Michael E. 1976''b''. ''Proto-Athabaskan–Eyak fricatives and the first person singular''. Unpublished manuscript.
* Krauss, Michael E. 1979. "Na-Dene and Eskimo". In Lyle Campbell & Marianne Mithun (eds.), ''The languages of native America: Historical and comparative assessment''. Austin: University of Texas Press.
* Krauss, Michael E. 1979. ''Athabaskan tone''. Unpublished manuscript. Published with revisions as Krauss 2005.
* Krauss, Michael E. 1981. ''On the history and use of comparative Athapaskan linguistics''. Unpublished manuscript.
* Krauss, Michael E. 1986. "Edward Sapir and Athabaskan linguistics". In W. Cowan, M. Foster, & K. Koerner (eds.), ''New perspectives in language, culture, and personality'', 147–190. Amsterdam: Benjamins.
* Krauss, Michael E. 1987. ''The name Athabaskan''. In Peter L. Corey (ed.), ''Faces, Voices & Dreams: A celebration of the centennial of the Sheldon Jackson Museum, Sitka, Alaska, 1888–1988'', 105–08. Sitka, AK: Division of Alaska State Museums and the Friends of the Alaska State Museum. [https://ift.tt/36uFZbU PDF version available from the Alaska Native Language Center].
* Krauss, Michael E. 2005. Athabaskan tone. In Sharon Hargus & Keren Rice (eds.), ''Athabaskan Prosody'', 51–136. Amsterdam: John Benjamins. Revision of unpublished manuscript dated 1979.
* Krauss, Michael E. & Victor Golla. 1981. Northern Athapaskan languages. In J. Helm (ed.), ''Subarctic'', 67–85. (Handbook of North American Indians 6). Washington, DC: Smithsonian Institution.
* Krauss, Michael E. & Jeff Leer. 1981. ''Athabaskan, Eyak, and Tlingit sonorants''. (Alaska Native Language Center research papers 5). Fairbanks, AK: University of Alaska, Alaska Native Language Center.
* Leer, Jeff. 1979. ''Proto-Athabaskan verb stem variation I: Phonology''. (Alaska Native Language Center research papers 1). Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center.
* Leer, Jeff. 1982. ''Navajo and comparative Athabaskan stem list''. Unpublished manuscript. [https://ift.tt/36Adx8u ANLA CA965L1982]
* Leer, Jeff. 1990. Tlingit: A portmanteau language family? In [[Philip Baldi]] (ed.), ''Linguistic change and reconstruction methodology'', 73–98. (Trends in Linguistics: Studies and monographs 45). Berlin: Mouton de Gruyter. .
* Leer, Jeff. 2005. How stress shapes the stem-suffix complex in Athabaskan. In Sharon Hargus & Keren Rice (eds.), ''Athabaskan Prosody'', 278–318. Amsterdam: John Benjamins.
* Leer, Jeff. 2008. Recent advances in AET comparison. [https://ift.tt/39Mtn1T ANLA CA965L2008b]
* Leer, Jeff. 2010. The Palatal Series in Athabascan-Eyak-Tlingit, with an Overview of the Basic Sound Correspondences. In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, p. 168-193. Anthropological Papers of the University of Alaska, new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Mithun, Marianne. 1999. ''The languages of Native North America''. Cambridge: Cambridge University Press. (hbk); (pbk).
* Naish, Constance & Gillian Story. 1973. ''Tlingit verb dictionary''. Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center. .
* Rice, Keren. 1997. "A reexamination of Proto-Athabaskan y". ''Anthropological Linguistics'' 39(3). 423–426.
* Rice, Keren. 2000. ''Morpheme order and semantic scope: Word formation in the Athapaskan verb''. Cambridge: Cambridge University Press. (hbk); (pbk).
* Sapir, Edward. 1915. The Na-Dene languages, a preliminary report. ''American Anthropologist'' 17(3). 534–558.
* Sapir, Edward. 1916. ''Time perspective in aboriginal American culture: A study in method''. (Anthropology series 13; Memoirs of the Canadian Geological Survey 90). Ottawa: Government Printing Bureau.
* Sapir, Edward. 1931. "The concept of phonetic law as tested in primitive languages by Leonard Bloomfield". In S. A. Rice (ed.), ''Methods in social science: A case book'', 297–306. Chicago: University of Chicago Press.
* Sapir, Edward. 1936. Linguistic evidence suggestive of the northern origin of the Navaho. ''American Anthropologist'' 38(2). 224–235.
* Sapir, Edward, & Victor Golla. 2001. "Hupa Texts, with Notes and Lexicon". In Victor Golla & Sean O'Neill (eds.), ''Collected Works of Edward Sapir'', vol. 14, ''Northwest California Linguistics'', 19-1011. Berlin: Mouton de Gruyter.
* Saville-Troike, Muriel. 1985. On variable data and phonetic law: A case from Sapir's Athabaskan correspondences. ''International Journal of American Linguistics'' 51(4). 572–574.
* Sturtevant, William C. (ed.). 1978–present. ''Handbook of North American Indians'', vols. 1–20. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. Vols. 1–3, 16, 18–20 not yet published.
* Vajda, Edward. 2010. "A Siberian Link with Na-Dene Languages". In ''The Dene–Yeniseian Connection'', ed. by J. Kari and B. Potter, 33–99. Anthropological Papers of the University of Alaska, new series, vol. 5. Fairbanks: University of Alaska Fairbanks, Department of Anthropology.
* Vajda, Edward J. (2011). [https://ift.tt/2s4bqeh ''Oxford Bibliographies Online'': "Dene-Yeniseian"].
== Liên kết ngoài ==
* [https://ift.tt/36Bm0IO Athapascan Bibliography]
* [https://ift.tt/35AaTOG Athabaskan Satellites & ASL Ion-Morphs]
* [https://ift.tt/2FAeOQZ Alaska Native Language Center]
* [https://ift.tt/2QV17Bz Yukon Native Language Center]
* [https://ift.tt/2s4bqLj California Athapascan]
*
* [https://ift.tt/39YfOwy ATHAPBASCKAN-L mailing list for Athabaskan linguistics]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ bản địa cận Bắc Cực thuộc Bắc Mỹ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ First Nations ở Canada]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Canada]]
https://ift.tt/36zfmCD
